معتمدهء ايشان كه در اين بلاد به هم مىرسيد ، تتبع و تحصيل و مكالمات با جمعى كه عارف بودند به لغات اصليهء اناجيل نموده ، آنچه از مقاصد آن به وضوح رسيد ، در سلك ترجمه كشيد و آنچه مبتنى بر حكايت و اصطلاحى ، يا در عبارت تعقيد و اغلاقى بود ، در حاشيه به بيان آن پرداخت و ايضا آن را در اصل مذكور نساخت تا خارج از قانون ترجمه نباشد و با محلى كه دلالت بر خلاف دعاوى باطلهء نصرانيان يا اشتمال بر تناقضى فىالجمله فايده به جهت اسلاميان داشت ، آن را نيز در حاشيه اجمالا تعرض كرد تا طالب حق و رشاد به ديدن آن مستفيد گردد . » توضيحات وى در اين مقدمه نشان مىدهد كه او كار ترجمه را با كمال دقت انجام داده است . علاوه بر اين دقت ، ترجمه از نثر بسيار روانى برخوردار بوده و مترجم نهايت سعى خود را در نوشتن متنى كه به راحتى قابل فهم باشد به كار برده ، گرچه از نظر نثر در چهارچوب نگاشته‌هاى همان دوره است . ما در جريان چاپ ترجمهء اناجيل « 1 » متن اين ترجمه را بطور كامل با ترجمه‌هاى فارسى موجود از مراكز رسمى مربوطه مقايسه نكرديم ؛ اما در مواردى كه مقايسه شد ، هيچ‌گونه خللى مشاهده نگرديد ، البته محتمل است كه مواردى وجود داشته باشد كه مترجم متوجه مقصود متن اصلى نشده باشد ، تشخيص اين موارد بر عهدهء محققان است ؛ مورد قابل ذكر در اينجا ترجمهء كلمهء « صدوقيان » ( فرقه‌اى منقرض‌شده از يهوديان كه به معاد اعتقادى نداشتند ) به « زنديقان » است كه البته بر اساس اين نكته كه كلمهء زنديق از صدوقيان گرفته شده باشد اشكال كمترى دارد ، اما به هر روى نمىبايست در اينجا به كار مىرفت . لازم به يادآورى است كه متن انجيل بارها به فارسى ترجمه شده و گويا قديمىترين ترجمه همان انجيل دياتسرون است كه البته در آن ، چهار انجيل در هم ادغام شده است « 2 » . ترجمه‌هاى ديگرى نيز از اناجيل اربعه شده كه شمار زيادى از آن‌ها در فهرست نسخه‌هاى خطى كتابخانهء واتيكان ( نوشتهء رسى ) و فهرست نسخه‌هاى خطى كتابخانه‌هاى ايتاليا ( نوشتهء پىمونتسه ) شناسانده شده است . به علاوه كتاب مستقلى نيز دربارهء تاريخ ترجمه‌هاى فارسى انجيل نوشته شده كه مشخصات آن از اين قرار است : Persian , 1891 DR . ROBERTO GULBENKIAN , The Translation of the Gospele into « 3 » خاتون‌آبادى علاوه بر ترجمه ، حواشى متعددى نيز در توضيح و نيز انتقاد نسبت به متن

--> ( 1 ) . خاتون‌آبادى ، ترجمهء اناجيل اربعه ، به كوشش رسول جعفريان ، تهران ، ميراث مكتوب ، 1374 ( 2 ) . دربارهء آن نك : مجلهء يغما ، سال چهارم ، صص 501 - 508 مقالهء آقاى ايرج افشار دربارهء انجيل مزبور . ( 3 ) . با تشكر از آقاى پىمونتسه به خاطر آنكه زيراكس اين كتاب را براى ما ارسال نمودند .